Fecestransplantatie bij C. difficile

Fecestransplantatie is een medisch ingreep waarbij een zieke patiënt een infusie krijgt met de ontlasting van een gezond mens in de maag.  Fecestransplantatie wordt het vaakst gebruikt om Clostridium difficile (C. difficile) infectie te behandelen. Fecestransplantatie kan mogelijk ook worden ingezet om een aantal andere gezondheidsproblemen op te lossen.

Fecestransplantatie bij C. difficile infectie

fecestransplantatie bacterieSoms werken antibiotica niet bij infectie met C. difficile. Studies hebben aangetoond dat fecestransplantatie significant effectiever is dan de traditionele behandeling met antibiotica. Het wordt gehoopt dat fecestransplantatie ooit ook ingezet kan worden om overgewicht, voedselallergiën en tal van andere kwalen te behandelen.

Er is recentelijk een grote studie geweest naar de effectiviteit van fecestransplantatie. Fecestransplantatie was zo succesvol in de studie dat het onderzoek vroegtijdig kon worden afgerond. C. difficile infectie is een aandoening die voorkomt bij bijna 1% van de patiënten in het ziekenhuis. Om die reden wordt het ook ‘ziekenhuisinfectie’ genoemd. In de VS speelt C. difficile naar schatting een rol bij 100.000 doden per jaar. Fecestransplantatie had succes bij 94% van de behandelden, drie keer meer succes dan bij het antibioticum vancomycine.

Toename belangstelling voor fecestransplantatie

Fecestransplantatie bestaat een langere tijd, maar er was niet veel belangstelling voor. Tegenwoordig genereert fecestransplantatie veel belangstelling bij zowel artsen en patiënten. Dit is grotendeels te wijten aan een flinke toename van C. difficile infecties bij ouderen in verpleeghuizen en ziekenhuizen. Het wordt steeds moeilijker om C. difficile te behandelen vanwege een toename van antibiotica-resistentie bij de bacteriën.

Het is niet alleen C. difficile behandeling waar tegenwoordig veel belangstelling voor is. De darmflora zijn de bacterien en andere micro-organismen in de darmen. De darmflora weegt bij elkaar zo een 1.5 kilo. De darmflora is verantwoordelijk voor vertering van plantvezels en het maken van belangrijke vitaminen en hormonen. Eigenlijk vertegenwoordigd het een apart orgaan. Over de darmflora is nog redelijk weinig bekend en het is weinig onderzocht. Hier komt verandering aan. Het wordt steeds duidelijker hoe belangrijk de darmflora is voor de gezondheid.

Fecestransplantatie van mensen met een gezonde darmflora naar mensen met een ongezonde darmflora kan mogelijk helpen bij veel gezondheidsproblemen. Zelfs overgewicht wordt mogelijk beïnvloed door de darmflora.

Bredere toepassingen van fecestransplantatie

Er zijn veel micro-organismen die in het lichaam leven en  de gezondheid beïnvloeden. Er is nog maar zeer weinig bekend over al deze micro-organismen. Het wordt gedacht dat fecestransplantatie ooit misschien kan helpen om een aantal aandoeningen te behandelen. Fecestransplantatie zou vooral kunnen helpen bij problemen met de darm zoals het prikkelbare darm syndroom en anorexia.

Hoe werkt fecestransplantatie?

Hoewel de precieze werking van fecestransplantatie nog onduidelijk is, geloven wetenschappers dat het te maken heeft met het herstellen van de diversiteit van de darmflora. De darmflora raakt vaak beschadigd bij het nemen van antibiotica. Dit is ironisch, omdat antibiotica steeds minder goed werkt bij C. difficile infectie. Niet alleen werkt antibiotica niet goed, het beschadigd ook de natuurlijke afweer. Feces van een gezonde donor bevat een rijke en complexe darmflora. Deze nuttige organismen hebben symbiotische relaties ontwikkeld met mensen over miljoenen jaren van evolutie. De darmflora beïnvloedt onze stofwisseling, immuunsysteem, spierfuncties en zelfs onze stemming.

Fecestransplantatie wordt gedaan door vers uitgescheiden ontlasting van een gezonde donor te combineren met een halve liter licht gezouten water. Het wordt gemixed en gefilterd en wordt via een neussonde naar de dunne darm gebracht. De patienten merken niets van de smaak of geur van de oplossing. (Fecestransplantatie kan ook rectaal worden gedaan met een colonoscoop of met een klysma.)

C. difficile

Een beschadigd darmflora heeft ernstige gevolgen. Patiënten die geïnfecteerd raken met C. difficile zijn vaak senioren die onlangs antibiotica hebben genomen. Antibiotica heeft dan de goede bacteriën in de darmen gedood, waardoor C. difficile invasie vrije gang krijgt. C. difficile maarkt sporen die weken of maanden buiten het lichaam kunnen overleven. Als een patiënt in het ziekenhuis een besmet oppervlakte aanraakt, zoals een deurkruk of afstandsbediening, en dan raakt de handen naar de mond brengt, voor het wassen van de handen, wordt de bacterie ingenomen.

Wanneer C. difficile in een menselijke darm terecht komt, begint het zich te vermenigvuldigen en produceert het toxines. Patiënten kunnen  diarree, krampen, misselijkheid en koorts ontwikkelen die soms leidt tot de dood. Amerikanen besteden meer dan 3,2 miljard dollar per jaar aan behandeling van C. difficile.

Een nieuwe studie, uitgevoerd in Nederland, is de eerste klinische onderzoek van fecestransplantatie. Het onderzoek werd gedaan op meer dan 300 patiënten.